Thời gian gần đây, một số anh chị em người Việt tại Slovakia khi đi gia hạn cư trú, xin thẻ dài hạn (thẻ 10 năm), hoặc xin chuyển diện, đã bất ngờ bị Cảnh sát Ngoại kiều bác đơn, hủy cư trú. Có người còn bị ra quyết định cấm cư trú toàn bộ khối Schengen 2 – 3 năm, khiến mọi kế hoạch đổ vỡ, gia đình chia cắt, công việc bị đình trệ.
Hiện nay một số nơi, đặc biệt là Sở ngoại kiều Bratislava, khi xét đơn gia hạn cư trú kinh doanh, hoặc xin Cư trú dài hạn, Cảnh sát họ hỏi Bảo hiểm xã hội - Sociálna poisťovňa xem người làm đơn( žiadateľ) có được cấp A1 ra nước ngoài làm việc không?
Nếu Người nào đã được cập A1, Sở Ngoại kiều sẽ ra quyết định tạm ngừng xét và cho 5 ngày để giải trình trực tiếp, hoặc bằng văn bản. Nếu không họ sẽ bác đơn xin gia hạn và hủy cư trú.
Theo Sở Ngoại kiều, thì công dân nước ngoài có cứ trú kinh doanh mà ra nước ngoài làm việc là vi phạm Luật cư trú của người ngoại quốc.
Sau khi tìm hiểu và trao đổi với nhiều trường hợp cụ thể, mình xin chia sẻ 3 nguyên nhân chính khiến bạn có thể bị “rớt thẻ” hoặc bị trục xuất như sau:
⸻
“Đánh bắt xa bờ” – Làm chui ở nước ngoài bị phát hiện là… “hết cửa về lại”
Nhiều bạn mang thẻ cư trú kinh doanh (prechodný pobyt podnikania) nhưng lại đi làm chui tại Đức, Séc , Ba Lan…, vì nghĩ “chắc không sao đâu”.
Nhưng nếu bị kiểm tra và cảnh sát nước sở tại ra quyết định cấm cư trú Schengen, thì khi quay về Slovakia lăn tay, bạn sẽ bị phát hiện và bác đơn ngay lập tức.
Có người không hề biết mình đã bị cấm cho đến khi đến sở Ngoại kiều làm hồ sơ. Lúc đó mới ngã ngửa.
Lời khuyên: Nếu chẳng may bị kiểm tra, hãy yêu cầu phiên dịch giải thích rõ quyết định của cảnh sát nước ngoài. Nếu còn thời gian kháng cáo thì nộp đơn ngay tại chỗ. Nếu không, đừng nên về Slovakia gia hạn cư trú nữa vì rất dễ bị lập biên bản trục xuất ngay tại sân bay hoặc sở ngoại kiều.
⸻
Nợ bảo hiểm, thuế: “Tưởng đóng sau cũng được” là sai lầm lớn!
Theo quy định mới, người nước ngoài không được nợ bất kỳ khoản nào về bảo hiểm, hải quan, thuế… tại thời điểm nộp đơn xin gia hạn.
Nếu còn nợ thì bắt buộc phải thanh toán đầy đủ trong vòng 20 ngày kể từ ngày lăn tay.
Nếu sau 20 ngày vẫn chưa trả đủ, Cảnh sát sẽ gửi thông báo về việc bác đơn (zamietnutie) và bạn chỉ có 5 ngày để giải trình.
Nhiều người không để ý, hoặc nghe lời tư vấn sai rằng “nộp lại là được”, dẫn đến bị bác đơn thẳng tay.
Lời khuyên: Trước khi nộp hồ sơ, hãy kiểm tra kỹ tất cả các khoản nợ, đặc biệt là doanh nghiệp có công nhân thì cần kiểm tra cả bảo hiểm của nhân viên. Sau khi nộp đơn xong, phải theo dõi hòm thư thường xuyên để kịp xử lý nếu có thông báo.
⸻
Sai sót khi chứng minh tài chính – Sổ ngân hàng không còn là “bùa hộ mệnh”
Từ ngày 1/7/2025, theo luật cư trú mới tại Slovakia, yêu cầu chứng minh tài chính đã có những thay đổi quan trọng:
Hầu hết các diện cư trú (như đoàn tụ, lao động, du học…) không còn bắt buộc phải nộp sao kê 3 tháng gần nhất như trước đây.
Thay vào đó, chỉ cần nộp giấy xác nhận số dư tài khoản (confirmation of account balance) tại thời điểm nộp hồ sơ là đủ.
Tuy nhiên, một số diện đặc biệt như:
• Cư trú theo diện kinh doanh (podnikanie)
• Cư trú dài hạn (dlhodobý pobyt)
• Thăm thân nhân
• Cư trú cho trẻ em mới sinh tại Slovakia
… Vẫn có thể bị yêu cầu nộp sao kê tài khoản trong 3 tháng gần nhất, tùy theo từng trường hợp và quyết định của cảnh sát ngoại kiều.
⸻
Cảnh báo quan trọng: Giao dịch tài khoản toàn ở nước ngoài dễ bị bác đơn
Dù chỉ cần giấy xác nhận số dư, nội dung giao dịch ngân hàng vẫn có thể bị kiểm tra sâu hơn nếu hồ sơ rơi vào diện nghi ngờ.
Nếu cảnh sát thấy tài khoản ngân hàng của bạn chỉ phát sinh giao dịch ở nước ngoài (ví dụ: rút tiền, thanh toán tại Đức, Áo, Séc…) trong thời gian dài, họ có thể quy rằng bạn không còn sinh sống hợp pháp tại Slovakia.
Kết quả có thể dẫn tới:
• Bác đơn xin cư trú hoặc gia hạn
• Hủy cư trú hiện tại
• Thậm chí có nguy cơ bị cấm nhập cảnh vào khối Schengen 2–3 năm
Trường hợp bạn đang công tác nước ngoài hợp pháp, nên chủ động chuẩn bị giấy phép A1 hoặc hợp đồng lao động quốc tế để chứng minh lý do các giao dịch tài chính ngoài lãnh thổ Slovakia là hợp pháp và có cơ sở rõ ràng.
Kết luận
Sổ ngân hàng tuy vẫn là một phần quan trọng để chứng minh tài chính, nhưng không còn là “bùa hộ mệnh” tuyệt đối. Bạn cần kiểm tra kỹ:
• Loại giấy tờ cần nộp là giấy xác nhận số dư hay sao kê 3 tháng
• Tài khoản ngân hàng có hoạt động giao dịch phù hợp với tình trạng cư trú không
• Có thể chứng minh được sinh hoạt và cư trú hợp pháp tại Slovakia nếu bị kiểm tra sâu
⸻
Tổng kết & Lời nhắn gửi:
Đừng để mất tất cả chỉ vì chủ quan hay thiếu thông tin.
Rất nhiều người đã rơi vào cảnh khóc dở mếu dở khi tưởng rằng “đóng tiền là xong” hay “đi làm xa không sao đâu”.
Hãy chia sẻ bài viết này cho bạn bè, người thân đang sống và làm việc tại Slovakia hoặc Châu Âu.
Thông tin đúng lúc có thể giúp họ giữ được quyền cư trú, tránh rủi ro pháp lý, và yên tâm xây dựng cuộc sống ổn định.
Dưới đây là nội dung nguyên văn trong văn bản đánh máy A4 mà Sở ngoại kiều Bratislava làm việc và trả lời một trường hợp cụ thể khi làm thủ tục gia hạn thẻ kinh doanh.
Đơn vị Cảnh sát Di trú của Sở Cảnh sát Bratislava
Căn cứ theo điều 125 khoản 1 của Luật số 404/2011 về cư trú của người nước ngoài và sửa đổi một số luật khác (sau đây gọi là “Luật cư trú”), cũng như theo điều 3 khoản 3 và điều 46 khoản 1 của Luật số 71/1967 về thủ tục hành chính (sau đây gọi là “Luật về thủ tục hành chính”), đơn vị của chúng tôi đang xem xét đơn xin gia hạn cư trú tạm thời của bạn cho mục đích kinh doanh tại Slovakia.
Ngày 19.05.2025, bạn đã nộp đơn xin gia hạn cư trú tạm thời vì mục đích kinh doanh tại Sở Cảnh sát Di trú tại Bratislava.
Theo điều 33 khoản 2 của Luật về thủ tục hành chính, cơ quan hành chính có trách nhiệm xác minh và đánh giá sự việc nhằm quyết định có nên cấp hoặc từ chối cấp giấy phép cư trú.
Cơ quan có thẩm quyền yêu cầu bạn cung cấp tài liệu chứng minh thu nhập từ hoạt động kinh doanh của bạn trong thời gian cư trú từ 01.05.2023 đến 30.04.2024, cụ thể:
- Tờ khai thuế đầy đủ đã nộp,
- Báo cáo từ Cơ quan Bảo hiểm Xã hội về việc đóng bảo hiểm trong khoảng thời gian đó,
- Bằng chứng về việc thanh toán đầy đủ các nghĩa vụ tài chính,
- Sao kê tài khoản ngân hàng liên quan đến hoạt động kinh doanh,
- Hợp đồng thuê/mượn mặt bằng nếu có,
- Hóa đơn đầu vào và đầu ra có liên quan,
- Hợp đồng hợp tác hoặc đơn đặt hàng...
Ngoài ra, bạn phải gửi bản dịch công chứng sang tiếng Slovakia các tài liệu nêu trên, nếu được lập bằng ngôn ngữ khác.
[Trang 2]
Theo điều 21 khoản 3 của Luật cư trú, người nước ngoài cư trú tạm thời với mục đích kinh doanh tại Slovakia phải thực sự thực hiện hoạt động kinh doanh.
Theo điều 34 khoản 10 của Luật cư trú, khi xét đơn xin gia hạn cư trú tạm thời, cảnh sát di trú phải tuân thủ quy định tại điều 33 khoản 1 và 5.
Theo điều 33 khoản 1 điểm a), cơ quan cảnh sát khi quyết định phải xem xét xem việc cấp lại cư trú có ảnh hưởng tiêu cực đến lợi ích của Slovak, như an ninh quốc gia, trật tự công cộng, sức khỏe cộng đồng, hoặc không có hoạt động kinh doanh thực tế hay không.
Theo điều 34 khoản 2, nếu có lý do chính đáng, cơ quan chức năng có thể từ chối gia hạn cư trú.
Theo điều 33 khoản 6, nếu bạn không chứng minh được mục đích cư trú (kinh doanh thực tế), đơn sẽ bị từ chối.
Theo điều 22 khoản 1, người nước ngoài đã cư trú hợp pháp tại Slovakia ít nhất 5 năm có thể xin cư trú vĩnh viễn lần đầu.
Yêu cầu chính:
Bạn có quyền:
- Phản hồi và trình bày bằng văn bản trong vòng 10 ngày kể từ khi nhận được thông báo này, để chứng minh rằng bạn thực sự kinh doanh, và lý do nên được gia hạn cư trú.
Nếu bạn không phản hồi, cơ quan chức năng sẽ ra quyết định mà không có ý kiến của bạn.
Người ký tên:
Mgr. Michal Číforová
Giám đốc
Các bạn có thể xem thêm :
Nâng hạn mức tiếp nhận hồ sơ kinh doanh Slovakia lên 700 mỗi năm
Quốc hội đã thông qua luật cư trú sửa đổi. Áp dụng từ 1.7.2025
Việt Nam được cấp 53 đơn xin cư trú diện kinh doanh trong năm 2025.